Uzaya Gönderilen İlk Canlı:Layka

Soğuk savaş döneminin ilk yıllarında Rusya ve Amerika'nın birbirine karşı üstünlüklerini kanıtlamak için teknolojilerini yarıştırmaya başlamışlardı.1957 yılında başlayan ve 1975’lere kadar devam eden bu rekabete uzay yarışı adı verildi.

1957 yılında Rusya'nın Sputnik 1 uzay aracı Dünya yörüngesine başarılı olarak yerleşmesiyle uzay yarışını başlatmış oldu.

Amerika'nın ve Rusya'nın başarılı bir şekilde uzaya roket gönderme çalışmaları artık yetmiyordu.Uzaya artık insan gönderilmeliydi.Ancak atmosfer üstü çalışmalar bu dönemde yeni başladığından uzay hakkında  yetersiz bilgiler mevcuttu ve uzaya çıkacak bir insana ne olacağı henüz bilinmiyordu.Bu nedenle uzaya ilk önce bir hayvan gönderilmeliydi. Rusya'nın Sputnik 1 uydusunu Dünya yörüngesine başarılı bir şekilde  yerleştirmesinden sonra  hedef Sputnik 2’yle canlı bir hayvanı uzaya göndermek ve yörüngeye yerleştirmekti.Böylece uzaya insan yollamanın önü açılmış olacaktı.

Spunik 2 uydusuyla uzaya gönderilecek hayvan köpek olarak belirlenmişti ve Moskova'nın sokak köpeklerinden 3 tane seçilmişti.Bu üç köpek sıkı bir eğitime tabi tutulmuştu ve fox terrier cinsi dişi köpek diğer ikisini eleyerek uzaya çıkacak ilk hayvan olarak seçilmişti.Bu köpek tarihe geçecek bir ilki gerçekleştireceği için ona Layka ismi verilmişti.(Layka Rusça’da havlayan anlamındadır.)

Layka'ya giydirilen donanımlı giysi.

Laykaya yolculuğu boyunca sağlık durumunu incelenmesi için kan basıncı,nefes sayısı ve kalp ritmini ölçen sensörlerle donatılmış giysi giydirildi.3 Kasım 1957’de roketle fırlatıldıktan sonra uzay aracı maksimum hıza ulaştığında Layka’nın solunumu normalin 3-4 katına çıkmıştı.Ayrıca kalp atışı 103’ten 240’lara fırlamıştı. Layka roketin aşırı güçlü sesinden ve titreşimden şok geçiriyordu. Sputnik 2 aracından ayrılması gereken bölümler ayrılmadığından ısı yalıtımıyla ilgili sorunlar ortaya çıkmıştı. Layka’nın bulunduğu kapsülün ısısı  40°C’ye ulaşmıştı.Ancak Layka hala yaşıyordu ve bunun ardından geçen 3 saat yer çekimsiz ortamda Layka tedirgin bir şekilde yemek yemeye devam ediyordu.Uçuşun 7. saatinde Layka canlılık belirtisi göstermiyordu.

 Layka’nın neden öldüğü o dönemde açıklanmamıştı.Ancak ölümüyle ilgili bir çok iddia ortaya atılmıştı.Bunlardan bir tanesi Layka’nın son yemeğine zehir katılmış olmasıydı.İkinci iddia Lakya’nın oksijen yetersizliğinden öldüğüydü.Ancak 2002’de Houston’da yapılan Dünya Uzay Kongresinde Sputnik 2 de görev alan bilim insanlarından biri olan Dimitri Malaşenkov, 45 yıl sonra Layka’nın ölüm sebebini açıkladı. Layka’nın bulunduğu kapsüldeki ısı kontrol sistemi  yetersiz olduğundan aşırı ısınan kapsülde kalan Layka yolculuğunun 7.saatinde ölmüştü.Isı kontrol sisteminin yetersiz olması da o dönemdeki uzay yarışının yarattığı rekabet ortamında gelişmiş bir sistem yapmak için zaman olmadığı şeklinde açıklandı.

Sovyetler Birliği’nin dağılmasından sonra 1998 yılında uzaya canlı gönderme konusunda  sorumlu olan Oleg Gazenko Layka’nın uzaya gönderdiklerinden dolayı pişmanlık duyduğunu söyledi.Çünkü bu projede uzaya gönderilen roketin geri dönüş sistemi yoktu.Yani Layka’nın ölümü kaçınılmazdı ve geri dönüşü mümkün değildi.

14 Nisan 1958’de Layka ve uzay aracından geriye kalan parçalar yörüngeden çıkarak atmosferde yanarak yok oldu.Bu dönemde bir çok sivil toplum örgütü bu olaya tepki gösterdi ve bir çok eylem yapıldı ancak bu dönemden sonra da bir çok hayvanın uzaya gönderilmesine devam edildi.

Uzaya ilk insanlı uçuşu 1961 yılında Rus Kozmonot Yuri Gagarin gerçekleştirdi ve 108 dakikalık uzay yolculuğunun ardından tekrar Dünya’ya döndü.

Yazarı Twitter'dan Takip Et:
Takip et: @bu_rakkk